सिमेन्ट सम्बन्धि केहि जानकारी

 

 विश्वमा सिमेन्टजस्तो पदार्थको प्रयोग सबैभन्दा पहिले प्राचीन रोमन सभ्यताले गरेको पाइन्छ। करिब ईसा पूर्व 300 (300 BC) तिर रोमन इन्जिनियरहरूले ज्वालामुखीको खरानी (volcanic ash), चुना (lime) र पानी मिसाएर “Pozzolanic Cement” तयार गरेका थिए। यस प्रकारको सिमेन्टको विशेषता भनेको पानीभित्र पनि कडा हुने क्षमता (hydraulic property) हुनु हो। यही कारणले गर्दा रोमनहरूले निर्माण गरेका Pantheon र Colosseum जस्ता ऐतिहासिक संरचनाहरू आजसम्म पनि मजबुत अवस्थामा रहेका छन्।

समयसँगै सिमेन्ट प्रविधिमा सुधार हुँदै गयो र आधुनिक सिमेन्टको विकास भयो। आज प्रयोग हुने “Portland Cement” को आविष्कार सन् 1824 मा बेलायतका Joseph Aspdin ले गरेका हुन्। उनले चुना ढुंगा (limestone) र माटो (clay) लाई उच्च तापक्रममा तताएर नयाँ प्रकारको सिमेन्ट उत्पादन गरे। यसलाई “Portland Cement” नाम दिइएको कारण यसको रंग र बनावट England को Portland Stone जस्तै देखिनु हो।

यसरी हेर्दा, सिमेन्टको सुरुवात प्राचीन रोमन सभ्यताबाट भएको भए पनि आधुनिक सिमेन्टको वास्तविक विकास Joseph Aspdin बाट भएको मानिन्छ। आजको निर्माण क्षेत्रमा प्रयोग हुने सिमेन्ट यही आधुनिक प्रविधिमा आधारित छ, जसले भवन, सडक, पुल लगायतका संरचनाहरूलाई मजबुत र दीर्घकालीन बनाउने काम गर्छ।